Chào mừng quý vị đến với Thư viện tài nguyên dạy học tỉnh Ninh Thuận.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
BAI 5.GDDP9 NINH THUAN

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trần Thị Loan (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:48' 19-09-2024
Dung lượng: 947.5 KB
Số lượt tải: 51
Nguồn:
Người gửi: Trần Thị Loan (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:48' 19-09-2024
Dung lượng: 947.5 KB
Số lượt tải: 51
Số lượt thích:
0 người
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
I. Các vấn đề về lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương (13 tiết)
Lĩnh vực văn hóa (6 tiết)
Chủ đề 1: Đặc trưng văn hóa Ninh Thuận: Văn học, một số lễ hội và loại hình
nghệ thuật truyền thống.
Tiết ………. BÀI 5
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA
Ở NINH THUẬN (2 tiết)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Học xong bài này, em sẽ:
- Mô tả được một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
- Giải thích, phân tích được ý nghĩa một số di sản văn hóa.
- Có thái độ, hành vi thể hiện sự trân trọng và giữ gìn các di sản văn hóa.
2. Năng lực:
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động nghiên cứu, tìm hiểu bài.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ được
giao; biết lắng nghe và phản hồi tích cực trong giao tiếp.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết chú ý lắng nghe và tiếp nhận thông
tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc; biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới góc
nhìn khác nhau.
* Năng lực đặc thù:
- Biết khái quát một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
- Biết tìm hiểu giá trị của di sản văn hóa đối với người dân ở Ninh Thuận.
3. Phẩm chất:
- Biết trân trọng và giữ gìn, phát triển bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa
ở địa phương Ninh Thuận.
- Trung thực trong học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu.
1. Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy Ao hoặc bảng phụ để HS làm việc
nhóm, Phiếu học tập, máy chiếu, bảng phụ, phiếu học tập.
2. Học liệu: Tài liệu từ SGK, tư liệu khai thác từ các nguồn khác.
III. Tiến trình dạy học.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục đích: Tạo tâm thế, hứng thú học tập cho HS để kết nối vào bài mới.
b. Nội dung: Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu
hỏi.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Quan sát hình 5.1 và hình 5.2 / trang 29 (GV trình chiếu hình ảnh) và cho biết tên
của di sản văn hóa trong mỗi hình.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, tuyên dương HS thực hiện/ trả lời tốt sau đó vào bài.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục đích:
- Mô tả được một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
- Giải thích, phân tích được ý nghĩa một số di sản văn hóa.
b. Nội dung:
- Tìm hiểu được: một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận; Giải thích, phân tích được ý
nghĩa một số di sản văn hóa.
- HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ.
- HS trình bày sản phẩm, theo dõi, nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát di sản I. Khái quát di sản văn hóa ở tỉnh
văn hóa ở tỉnh Ninh Thuận
Ninh Thuận
Bước 1: GV nêu yêu cầu HS đọc dữ liệu
Một số di sản văn hóa ở tỉnh
Sgk/30 và trả lời các câu hỏi:
Ninh Thuận:
? Nêu tên một số di sản văn hóa ở tỉnh Ninh 1. Cụm tháp Hòa Lai: di tích quốc gia
Thuận?
đặc biệt năm 2016
? Giới thiệu Cụm tháp Hòa Lai?
2. Vịnh Vĩnh Hy: danh lam thắng cảnh
? Giới thiệu Vịnh Vĩnh Hy?
quốc gia năm 2020
? Giới thiệu Múa náp Mỹ Tân?
3. Múa náp Mỹ Tân: di sản văn hóa
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, phi vật thể cấp tỉnh
thảo luận thống nhất).
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs
thảo luận.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
* HĐ 2: Một số hoạt động bảo tồn, phát huy II. Một số hoạt động bảo tồn, phát
giá trị di sản văn hóa ở tỉnh Ninh Thuận.
huy giá trị di sản văn hóa ở tỉnh
- GV yêu cầu học sinh đọc thông tin Sgk/32, Ninh Thuận.
Gv đặt câu hỏi:
1. Tu bổ và phát huy các di tích lịch
? Nêu các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị sử:
di sản văn hóa ở tỉnh Ninh Thuận?
- Trùng tu, tôn tạo các di tích góp
GV tổ chức cho HS thảo luận (nhóm theo phần bảo tồn, giữ gìn nét đẹp văn hóa
tổ)
đình làng, phát huy giá trị lịch sử văn
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
hóa.
? Nêu các hoạt động? Ví dụ minh họa?
- Chú trọng bảo tồn các di tích lịch sử
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, cách mạng, phục dựng các công trình,
thảo luận thống nhất).
địa điểm gắn liền với những sự kiện
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs lịch sử quan trọng của địa phương.
thảo luận.
2. Bảo tồn di sản văn hóa Chăm:
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
- HS suy nghĩ trả lời, nhận xét, bổ sung.
- Gv nhận xét, sửa chữa và chốt ý.
Tại tỉnh Ninh Thuận, việc bảo tồn và phát
huy giá trị di sản văn hóa được xem là một
nhiệm vụ quan trọng trong việc gìn giữ và phát
huy bản sắc văn hóa dân tộc. Một số hoạt động
nổi bật trong công tác này bao gồm:…
GDĐP : LỚP: 9
Ninh Thuận là nơi có cộng đồng
người Chăm sinh sống lâu đời, với
nhiều di sản văn hóa đặc sắc như
tháp Chăm, lễ hội Katê, nghề gốm
Bàu Trúc và dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp.
Các hoạt động bảo tồn bao gồm tu
sửa và bảo vệ các di tích tháp cổ, tổ
chức các lễ hội truyền thống, và hỗ
trợ phát triển các làng nghề truyền
thống.
3. Phục dựng và duy trì các lễ hội
văn hóa dân gian:
Các lễ hội như lễ hội Katê của
người Chăm, lễ hội Ramưwan của
người Bà-ni và nhiều lễ hội dân gian
khác của người Việt được phục dựng,
tổ chức thường xuyên nhằm tái hiện
các nghi lễ truyền thống, thu hút
khách du lịch và giới thiệu nét đẹp
văn hóa bản địa.
4. Phát triển du lịch văn hóa:
Ninh Thuận đang đẩy mạnh phát
triển du lịch văn hóa nhằm khai thác
giá trị của các di sản, di tích như tháp
Po Klong Garai, làng gốm Bàu Trúc,
làng dệt Mỹ Nghiệp, kết hợp với các
tour du lịch trải nghiệm đời sống văn
hóa địa phương.
5. Giáo dục và tuyên truyền về di
sản văn hóa:
Các trường học và cộng đồng
địa phương thường xuyên tổ chức các
chương trình giáo dục, tuyên truyền
nhằm nâng cao nhận thức về tầm
quan trọng của việc bảo tồn di sản
văn hóa. Điều này giúp thế hệ trẻ hiểu
và tôn trọng giá trị của các di sản vật
thể và phi vật thể.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục đích: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học.
b. Nội dung: Hoàn thành các bài tập.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện: Học sinh làm việc cá nhân, làm vào vở, thực hiện ngay sau khi
học xong mục I
Bước 1:
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
1. GV nêu yêu cầu HS nêu số lượng các loại di tích ở tỉnh Ninh Thuận đã được kiểm kê
và số lượng các di sản văn hóa đã được xếp hạng, chứng nhận ở các cấp trong tài liệu
ở mục I.
Di tích đã được kiểm kê
Loại di tích
Đình
làng
Chùa
Miếu
Nhà thờ
Lăng
Số lượng
Tổng số
48
86
18
24
12
Tháp
Chăm
Thánh đường
Hồi giáo
3
239
10
Đền
thờ
của
người
Chăm
13
Phế
tích và
bia kí
Chăm
Lịch
sử
cách
mạng
Danh
thắng
6
11
8
Di sản văn hóa đã được xếp hạng và chứng nhận ở các cấp
Cấp
Cấp quốc gia
Di sản văn hóa phi vật thể đại
Danh hiệu Cấp tỉnh
quốc gia
đặc biệt
diện của nhân loại
Số lượng
44
18
2
1 (ghi danh)
2. Dựa vào thông tin trong mục I, em hãy trình bày một số nét chính của các di sản văn
hóa sau (Địa điểm, danh hiệu di tích, đặc điểm của di sản,…)
- Di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2016
Tháp Hòa Lai
Vịnh Vĩnh Hy
Múa náp
Mỹ Tân
- Danh lam thắng cảnh quốc gia vào năm 2020
- Di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh
3. Nêu ý nghĩa của các di sản văn hóa đối với đời sống của người dân ở Ninh
Thuận.
Các di sản văn hóa đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân ở Ninh
Thuận, không chỉ về mặt tinh thần mà còn về kinh tế và xã hội. Ý nghĩa của các di sản
văn hóa đối với đời sống của người dân nơi đây có thể được thể hiện qua những khía
cạnh sau:
Bảo tồn bản sắc văn hóa: Ninh Thuận là nơi có sự giao thoa của nhiều nền văn
hóa, đặc biệt là văn hóa Chăm. Các di sản văn hóa, như tháp Chăm, lễ hội Katê, và
các làng nghề truyền thống như gốm Bàu Trúc và dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp, giúp người
dân duy trì và phát huy bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình. Những giá trị này
không chỉ làm phong phú thêm đời sống văn hóa mà còn tạo sự đoàn kết, gắn bó trong
cộng đồng.
Phát triển kinh tế thông qua du lịch: Di sản văn hóa vật thể và phi vật thể là tài
sản quý báu giúp thúc đẩy phát triển ngành du lịch địa phương. Những địa danh lịch
sử như tháp Po Klong Garai, cùng với các hoạt động văn hóa như lễ hội Katê, thu hút
hàng ngàn du khách mỗi năm. Qua đó, người dân có thêm cơ hội phát triển các dịch vụ
du lịch như bán hàng lưu niệm, hướng dẫn du lịch, và cung cấp dịch vụ ăn uống, lưu
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
trú, tạo nguồn thu nhập ổn định.
Giáo dục và truyền thống: Các di sản văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc
giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, truyền thống và giá trị văn hóa của dân tộc. Thông qua
các hoạt động như tham gia lễ hội, học nghề truyền thống, và tìm hiểu về các di tích
lịch sử, thế hệ trẻ được thấm nhuần những giá trị này, giúp duy trì và phát huy chúng
trong tương lai.
Tăng cường tinh thần cộng đồng: Các hoạt động liên quan đến di sản văn hóa,
như tổ chức lễ hội, làm gốm, dệt thổ cẩm, thường là cơ hội để người dân tụ họp, giao
lưu và cùng nhau thực hiện các công việc truyền thống. Điều này không chỉ giúp tăng
cường tình làng nghĩa xóm, mà còn tạo ra môi trường gắn kết xã hội, hỗ trợ nhau trong
đời sống hàng ngày.
Giữ gìn và bảo vệ môi trường: Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể có sự
gắn bó mật thiết với môi trường tự nhiên, như các lễ hội cúng tế thần linh, cầu mùa
màng, liên quan đến đất đai, nước, cây cối. Việc bảo tồn các di sản này góp phần nâng
cao ý thức bảo vệ thiên nhiên, gìn giữ môi trường sống trong lành cho các thế hệ tương
lai.
Nhìn chung, các di sản văn hóa ở Ninh Thuận không chỉ là một phần quan trọng
của lịch sử và bản sắc địa phương mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống,
tạo ra sự bền vững về kinh tế, văn hóa, và xã hội cho người dân.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục đích: HS biết được giải thích được những vấn đề có liên quan đến bài học.
b. Nội dung: Vận dụng kiến thức
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
1. Thiết kế tờ rơi để tuyên truyền, quảng bá về một di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
2. Viết một bài thuyết trình ngắn để thể hiện quan điểm của mình về ý kiến: “Trong số
các di sản văn hóa, chúng ta chỉ cần quan tâm bảo vệ các di tích lịch sử - văn hóa và
danh lam thắng cảnh, vì đây là nơi có nhiều khách du lịch đến tham quan, mang lại
nguồn lợi kinh tế; còn các di sản văn hóa phi vật thể (múa náp, đờn ca tài tử,…) thì
không cần phải quan tâm bảo vệ vì không mang lại lợi ích kinh tế.”
Bài thuyết trình về ý kiến: “Trong số các di sản văn hóa, chỉ cần bảo vệ di tích lịch
sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh vì mang lại lợi ích kinh tế, còn di sản văn
hóa phi vật thể thì không cần bảo vệ”
Kính thưa quý thầy cô và các bạn!
Hôm nay, tôi xin trình bày quan điểm của mình về ý kiến cho rằng chỉ cần bảo vệ
di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh, vì đây là những nơi thu hút khách du
lịch, mang lại lợi ích kinh tế, còn các di sản văn hóa phi vật thể như múa náp, đờn ca
tài tử thì không cần thiết phải bảo vệ.
Trước tiên, tôi đồng ý rằng các di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh
có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, đặc biệt là ngành du lịch. Những địa
điểm này không chỉ giúp chúng ta bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc mà còn
là nguồn lực để thu hút khách du lịch, tạo ra doanh thu lớn cho địa phương. Tuy nhiên,
quan điểm cho rằng các di sản văn hóa phi vật thể không mang lại lợi ích kinh tế và
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
không cần bảo vệ là một quan điểm hạn chế.
Thứ nhất, các di sản văn hóa phi vật thể là linh hồn của văn hóa dân tộc. Chúng
không chỉ phản ánh đời sống tinh thần, phong tục, tập quán của một cộng đồng mà còn
là những giá trị quý báu được truyền lại qua nhiều thế hệ. Nếu chúng ta chỉ quan tâm
đến việc bảo vệ các di tích vật thể mà bỏ qua các di sản phi vật thể, thì văn hóa dân tộc
sẽ trở nên khô cằn, mất đi sự phong phú và đa dạng vốn có.
Thứ hai, dù không trực tiếp mang lại lợi ích kinh tế ngay lập tức, nhưng các di sản văn
hóa phi vật thể lại là một phần không thể thiếu trong việc phát triển du lịch bền vững.
Ví dụ, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật truyền thống như đờn ca tài tử hay múa náp
không chỉ là cách thu hút du khách mà còn tạo cơ hội cho người dân địa phương phát
triển kinh tế thông qua việc tổ chức các sự kiện văn hóa. Các loại hình nghệ thuật phi
vật thể cũng góp phần vào việc quảng bá hình ảnh địa phương, làm phong phú thêm
trải nghiệm của du khách.
Cuối cùng, việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể không chỉ vì lợi ích kinh tế trước
mắt mà còn vì trách nhiệm với các thế hệ tương lai. Những giá trị văn hóa này là tài
sản vô giá, chúng ta cần bảo vệ để đảm bảo rằng con cháu chúng ta sẽ còn được tiếp
tục học hỏi, gìn giữ và phát huy những giá trị ấy.
Tóm lại, cả di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đều có vai trò quan trọng trong việc
giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Chúng ta cần có sự quan tâm và bảo vệ toàn diện,
không chỉ vì lợi ích kinh tế mà còn vì sự phát triển bền vững của văn hóa Việt Nam.
Xin cảm ơn!
Bước 2: Hs làm việc tại nhà.
Bước 3: Gv hỗ trợ hs.
Bước 4: HS nộp sản phẩm cho GV ở tiết học sau. GV nhận xét, tổng kết.
5. Hoạt động 5: Tổng kết, đánh giá
a) Mục tiêu: Rút kinh nghiệm qua bài học.
b) Nội dung: GV và HS nêu ý kiến
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên đặt câu hỏi cho HS
? Em đã thu nhận được những gì qua bài học này?
? Em còn thắc mắc gì cần GV giải đáp?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
B3: Báo cáo, thảo luận:
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV căn cứ câu trả lời của HS để bổ sung, điều chỉnh.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
IV. HỒ SƠ HỌC TẬP
1. Phiếu học số 1:
Câu hỏi
N1: Quan sát hình 5.1 và hình 5.2 /
trang 29 (GV trình chiếu hình ảnh)
và cho biết tên của di sản văn hóa
trong mỗi hình.
2. Phiếu học số 2:
Câu hỏi
N2: GV nêu yêu cầu HS đọc dữ liệu
Sgk/30 và trả lời các câu hỏi:
? Nêu tên một số di sản văn hóa ở
tỉnh Ninh Thuận?
3. Phiếu học số 3:
Câu hỏi
N3: Nêu các hoạt động bảo tồn,
phát huy giá trị di sản văn hóa ở
tỉnh Ninh Thuận?
4. Phiếu học số 4:
Câu hỏi
N4: Nêu ý nghĩa của các di sản văn
hóa đối với đời sống của người dân
ở Ninh Thuận.
-----------------o0o-----------------
Trả lời
Trả lời
Trả lời
Trả lời
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Phụ lục 1. Hình 5.2.
Lễ bỏ mả của người Raglai ở Ninh Thuận
Ninh Thuận là miền đất phong phú về lịch sử, văn hóa, đặc biệt là văn hóa
Chăm và Raglai. Trong 54 dân tộc Việt Nam, Raglai là tộc người chiếm tỷ lệ
thấp, nhưng lại có nền văn hóa đặc sắc, gắn với điều kiện môi sinh của cư dân
nông nghiệp nương rẫy Nam Trung Bộ.
Trong các nghi lễ vòng đời của người Raglai, Lễ bỏ mả được coi là nghi lễ
quan trọng nhất, đó là nghi thức chia tay vĩnh viễn giữa người sống và người chết,
để người chết được trở về thế giới vĩnh hằng.
Lễ Bỏ mả của người Raglai thể hiện tình cảm, trách nhiệm của người sống
đối với người chết, đồng thời thể hiện sự đền ơn đáp nghĩa công lao ông bà, báo
hiếu cha mẹ, biểu hiện tình làng nghĩa xóm gắn kết bền chặt.
Theo quan niệm của người Raglai, chưa làm Lễ bỏ mả là chưa cắt đứt mối
quan hệ linh hồn giữa người chết với người còn sống. Vì thế, trong suốt thời gian
này, người nhà phải qua lại thăm viếng, tiếp tế thức ăn, vật dụng cho người đã
khuất. Chỉ khi nào làm Lễ bỏ mả thì linh hồn người chết mới được siêu thoát và đi
về thế giới của ông bà tổ tiên.
Lễ bỏ mả được thực hiện từ năm thứ ba đến năm thứ năm, tùy theo điều kiện
và hoàn cảnh gia đình có thể tổ chức sớm hơn.
Lễ thường được tổ chức vào khoảng tháng ba, tháng tư dương lịch. Thời
gian tổ chức từ 3 - 5 ngày. Quy mô lễ hội diễn ra rộng lớn, thu hút cả làng và nhiều
làng khác đến tham gia.
Để chuẩn bị tổ chức Lễ bỏ mả và dựng mới nhà mồ có ka-go, gia đình phải
nhờ tới nhiều người cùng tham gia lo liệu. Những lễ vật và vật dụng được dùng
trong Lễ bỏ mả thường được gia đình người quá cố chuẩn bị trước hàng tháng,
gồm 3 mâm cúng: Mâm 1: Gà, cơm, rượu, 1 đôi đũa; Mâm 2: Đầu heo có gan, gà
luộc, cơm, rượu, chuối…; Mâm 3: Gà, cơm, rượu, thịt… Kago là thuyền được đẽo
từ thân gỗ nguyên khối, được chạm khắc đẹp. Kago là vật tượng trưng cho sự giàu
sang phú quí mà người sống làm để tặng cho người chết.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Nghi thức đặt Kago, vật tượng trưng cho sự giàu sang phú quí mà người sống làm
để tặng cho người chết
Theo phong tục, trong Lễ bỏ mả phải có 3 thày cúng, tượng trưng cho ba phần của
cơ thể: đầu, mình, chân. Thầy ở giữa gọi là vị Yanuh jalat có vai trò chỉ đường, chỉ
thức ăn, đồ uống...cho người quá cố
Thầy cúng trong Lễ bỏ mả phải có 3 người, biểu thị cho 3 phần của cơ thể:
đầu, mình, chân. Thầy cúng chính luôn đứng ở chính giữa hai người khác, gọi là vị
Yanuh jalat (người chỉ đường, chỉ thức ăn, đồ uống… cho ma). Cây “gậy thần”
(gai toah) được làm từ ngày có người chết, đến bây giờ ông Yanuh jalat mới đem
ra sử dụng.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Ngoài phần nghi lễ, Lễ bỏ mả thể hiện đặc sắc nét văn hóa của đồng bào
Raglai thông qua nhiều loại hình nghệ thuật như kiến trúc, điêu khắc, hội họa, âm
nhạc, múa, trình diễn... với mục đích tiễn đưa người chết về “thế giới bên kia”.
Nghi thức cúng tại nhà mồ của người Raglai
Năm 2018, Lễ Bỏ mả của người Raglai tại xã Phước Chiến, huyện Thuận
Bắc, tỉnh Ninh Thuận được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết
định số 4069/QĐ-BVHTTDL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc
gia. Ngoài công tác bảo tồn, tôn vinh các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, nâng
cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm đối với việc bảo tồn và lưu giữ các giá trị di
sản văn hóa, đây còn là lợi thế rất lớn để tỉnh Ninh Thuận phát triển du lịch tâm
linh tại địa phương./.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Quyết định số 4069/QĐ-BVHTTDL ngày 30/10/2018 của Bộ Văn hóa, Th ể thao & Du l ịch
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
I. Các vấn đề về lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương (13 tiết)
Lĩnh vực văn hóa (6 tiết)
Chủ đề 1: Đặc trưng văn hóa Ninh Thuận: Văn học, một số lễ hội và loại hình
nghệ thuật truyền thống.
Tiết ………. BÀI 5
BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA
Ở NINH THUẬN (2 tiết)
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Học xong bài này, em sẽ:
- Mô tả được một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
- Giải thích, phân tích được ý nghĩa một số di sản văn hóa.
- Có thái độ, hành vi thể hiện sự trân trọng và giữ gìn các di sản văn hóa.
2. Năng lực:
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động nghiên cứu, tìm hiểu bài.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, thảo luận để hoàn thành nhiệm vụ được
giao; biết lắng nghe và phản hồi tích cực trong giao tiếp.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết chú ý lắng nghe và tiếp nhận thông
tin, ý tưởng với sự cân nhắc, chọn lọc; biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới góc
nhìn khác nhau.
* Năng lực đặc thù:
- Biết khái quát một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
- Biết tìm hiểu giá trị của di sản văn hóa đối với người dân ở Ninh Thuận.
3. Phẩm chất:
- Biết trân trọng và giữ gìn, phát triển bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa
ở địa phương Ninh Thuận.
- Trung thực trong học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu.
1. Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy Ao hoặc bảng phụ để HS làm việc
nhóm, Phiếu học tập, máy chiếu, bảng phụ, phiếu học tập.
2. Học liệu: Tài liệu từ SGK, tư liệu khai thác từ các nguồn khác.
III. Tiến trình dạy học.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục đích: Tạo tâm thế, hứng thú học tập cho HS để kết nối vào bài mới.
b. Nội dung: Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu
hỏi.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Quan sát hình 5.1 và hình 5.2 / trang 29 (GV trình chiếu hình ảnh) và cho biết tên
của di sản văn hóa trong mỗi hình.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
HS: Suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
HS: Trình bày kết quả
GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, tuyên dương HS thực hiện/ trả lời tốt sau đó vào bài.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục đích:
- Mô tả được một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
- Giải thích, phân tích được ý nghĩa một số di sản văn hóa.
b. Nội dung:
- Tìm hiểu được: một số di sản văn hóa ở Ninh Thuận; Giải thích, phân tích được ý
nghĩa một số di sản văn hóa.
- HS làm việc cá nhân, làm việc nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ.
- HS trình bày sản phẩm, theo dõi, nhận xét và bổ sung cho nhóm bạn.
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát di sản I. Khái quát di sản văn hóa ở tỉnh
văn hóa ở tỉnh Ninh Thuận
Ninh Thuận
Bước 1: GV nêu yêu cầu HS đọc dữ liệu
Một số di sản văn hóa ở tỉnh
Sgk/30 và trả lời các câu hỏi:
Ninh Thuận:
? Nêu tên một số di sản văn hóa ở tỉnh Ninh 1. Cụm tháp Hòa Lai: di tích quốc gia
Thuận?
đặc biệt năm 2016
? Giới thiệu Cụm tháp Hòa Lai?
2. Vịnh Vĩnh Hy: danh lam thắng cảnh
? Giới thiệu Vịnh Vĩnh Hy?
quốc gia năm 2020
? Giới thiệu Múa náp Mỹ Tân?
3. Múa náp Mỹ Tân: di sản văn hóa
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, phi vật thể cấp tỉnh
thảo luận thống nhất).
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs
thảo luận.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
* HĐ 2: Một số hoạt động bảo tồn, phát huy II. Một số hoạt động bảo tồn, phát
giá trị di sản văn hóa ở tỉnh Ninh Thuận.
huy giá trị di sản văn hóa ở tỉnh
- GV yêu cầu học sinh đọc thông tin Sgk/32, Ninh Thuận.
Gv đặt câu hỏi:
1. Tu bổ và phát huy các di tích lịch
? Nêu các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị sử:
di sản văn hóa ở tỉnh Ninh Thuận?
- Trùng tu, tôn tạo các di tích góp
GV tổ chức cho HS thảo luận (nhóm theo phần bảo tồn, giữ gìn nét đẹp văn hóa
tổ)
đình làng, phát huy giá trị lịch sử văn
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
hóa.
? Nêu các hoạt động? Ví dụ minh họa?
- Chú trọng bảo tồn các di tích lịch sử
Bước 2: Hs làm việc (HS hoạt động cả lớp, cách mạng, phục dựng các công trình,
thảo luận thống nhất).
địa điểm gắn liền với những sự kiện
Bước 3: Hs trình bày. Gv quan sát, hỗ trợ hs lịch sử quan trọng của địa phương.
thảo luận.
2. Bảo tồn di sản văn hóa Chăm:
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
Bước 4: GV nhận xét, tổng kết.
- HS suy nghĩ trả lời, nhận xét, bổ sung.
- Gv nhận xét, sửa chữa và chốt ý.
Tại tỉnh Ninh Thuận, việc bảo tồn và phát
huy giá trị di sản văn hóa được xem là một
nhiệm vụ quan trọng trong việc gìn giữ và phát
huy bản sắc văn hóa dân tộc. Một số hoạt động
nổi bật trong công tác này bao gồm:…
GDĐP : LỚP: 9
Ninh Thuận là nơi có cộng đồng
người Chăm sinh sống lâu đời, với
nhiều di sản văn hóa đặc sắc như
tháp Chăm, lễ hội Katê, nghề gốm
Bàu Trúc và dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp.
Các hoạt động bảo tồn bao gồm tu
sửa và bảo vệ các di tích tháp cổ, tổ
chức các lễ hội truyền thống, và hỗ
trợ phát triển các làng nghề truyền
thống.
3. Phục dựng và duy trì các lễ hội
văn hóa dân gian:
Các lễ hội như lễ hội Katê của
người Chăm, lễ hội Ramưwan của
người Bà-ni và nhiều lễ hội dân gian
khác của người Việt được phục dựng,
tổ chức thường xuyên nhằm tái hiện
các nghi lễ truyền thống, thu hút
khách du lịch và giới thiệu nét đẹp
văn hóa bản địa.
4. Phát triển du lịch văn hóa:
Ninh Thuận đang đẩy mạnh phát
triển du lịch văn hóa nhằm khai thác
giá trị của các di sản, di tích như tháp
Po Klong Garai, làng gốm Bàu Trúc,
làng dệt Mỹ Nghiệp, kết hợp với các
tour du lịch trải nghiệm đời sống văn
hóa địa phương.
5. Giáo dục và tuyên truyền về di
sản văn hóa:
Các trường học và cộng đồng
địa phương thường xuyên tổ chức các
chương trình giáo dục, tuyên truyền
nhằm nâng cao nhận thức về tầm
quan trọng của việc bảo tồn di sản
văn hóa. Điều này giúp thế hệ trẻ hiểu
và tôn trọng giá trị của các di sản vật
thể và phi vật thể.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục đích: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học.
b. Nội dung: Hoàn thành các bài tập.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện: Học sinh làm việc cá nhân, làm vào vở, thực hiện ngay sau khi
học xong mục I
Bước 1:
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
1. GV nêu yêu cầu HS nêu số lượng các loại di tích ở tỉnh Ninh Thuận đã được kiểm kê
và số lượng các di sản văn hóa đã được xếp hạng, chứng nhận ở các cấp trong tài liệu
ở mục I.
Di tích đã được kiểm kê
Loại di tích
Đình
làng
Chùa
Miếu
Nhà thờ
Lăng
Số lượng
Tổng số
48
86
18
24
12
Tháp
Chăm
Thánh đường
Hồi giáo
3
239
10
Đền
thờ
của
người
Chăm
13
Phế
tích và
bia kí
Chăm
Lịch
sử
cách
mạng
Danh
thắng
6
11
8
Di sản văn hóa đã được xếp hạng và chứng nhận ở các cấp
Cấp
Cấp quốc gia
Di sản văn hóa phi vật thể đại
Danh hiệu Cấp tỉnh
quốc gia
đặc biệt
diện của nhân loại
Số lượng
44
18
2
1 (ghi danh)
2. Dựa vào thông tin trong mục I, em hãy trình bày một số nét chính của các di sản văn
hóa sau (Địa điểm, danh hiệu di tích, đặc điểm của di sản,…)
- Di tích cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2016
Tháp Hòa Lai
Vịnh Vĩnh Hy
Múa náp
Mỹ Tân
- Danh lam thắng cảnh quốc gia vào năm 2020
- Di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh
3. Nêu ý nghĩa của các di sản văn hóa đối với đời sống của người dân ở Ninh
Thuận.
Các di sản văn hóa đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân ở Ninh
Thuận, không chỉ về mặt tinh thần mà còn về kinh tế và xã hội. Ý nghĩa của các di sản
văn hóa đối với đời sống của người dân nơi đây có thể được thể hiện qua những khía
cạnh sau:
Bảo tồn bản sắc văn hóa: Ninh Thuận là nơi có sự giao thoa của nhiều nền văn
hóa, đặc biệt là văn hóa Chăm. Các di sản văn hóa, như tháp Chăm, lễ hội Katê, và
các làng nghề truyền thống như gốm Bàu Trúc và dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp, giúp người
dân duy trì và phát huy bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình. Những giá trị này
không chỉ làm phong phú thêm đời sống văn hóa mà còn tạo sự đoàn kết, gắn bó trong
cộng đồng.
Phát triển kinh tế thông qua du lịch: Di sản văn hóa vật thể và phi vật thể là tài
sản quý báu giúp thúc đẩy phát triển ngành du lịch địa phương. Những địa danh lịch
sử như tháp Po Klong Garai, cùng với các hoạt động văn hóa như lễ hội Katê, thu hút
hàng ngàn du khách mỗi năm. Qua đó, người dân có thêm cơ hội phát triển các dịch vụ
du lịch như bán hàng lưu niệm, hướng dẫn du lịch, và cung cấp dịch vụ ăn uống, lưu
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
trú, tạo nguồn thu nhập ổn định.
Giáo dục và truyền thống: Các di sản văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc
giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, truyền thống và giá trị văn hóa của dân tộc. Thông qua
các hoạt động như tham gia lễ hội, học nghề truyền thống, và tìm hiểu về các di tích
lịch sử, thế hệ trẻ được thấm nhuần những giá trị này, giúp duy trì và phát huy chúng
trong tương lai.
Tăng cường tinh thần cộng đồng: Các hoạt động liên quan đến di sản văn hóa,
như tổ chức lễ hội, làm gốm, dệt thổ cẩm, thường là cơ hội để người dân tụ họp, giao
lưu và cùng nhau thực hiện các công việc truyền thống. Điều này không chỉ giúp tăng
cường tình làng nghĩa xóm, mà còn tạo ra môi trường gắn kết xã hội, hỗ trợ nhau trong
đời sống hàng ngày.
Giữ gìn và bảo vệ môi trường: Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể có sự
gắn bó mật thiết với môi trường tự nhiên, như các lễ hội cúng tế thần linh, cầu mùa
màng, liên quan đến đất đai, nước, cây cối. Việc bảo tồn các di sản này góp phần nâng
cao ý thức bảo vệ thiên nhiên, gìn giữ môi trường sống trong lành cho các thế hệ tương
lai.
Nhìn chung, các di sản văn hóa ở Ninh Thuận không chỉ là một phần quan trọng
của lịch sử và bản sắc địa phương mà còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống,
tạo ra sự bền vững về kinh tế, văn hóa, và xã hội cho người dân.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục đích: HS biết được giải thích được những vấn đề có liên quan đến bài học.
b. Nội dung: Vận dụng kiến thức
c. Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV nêu yêu cầu:
1. Thiết kế tờ rơi để tuyên truyền, quảng bá về một di sản văn hóa ở Ninh Thuận.
2. Viết một bài thuyết trình ngắn để thể hiện quan điểm của mình về ý kiến: “Trong số
các di sản văn hóa, chúng ta chỉ cần quan tâm bảo vệ các di tích lịch sử - văn hóa và
danh lam thắng cảnh, vì đây là nơi có nhiều khách du lịch đến tham quan, mang lại
nguồn lợi kinh tế; còn các di sản văn hóa phi vật thể (múa náp, đờn ca tài tử,…) thì
không cần phải quan tâm bảo vệ vì không mang lại lợi ích kinh tế.”
Bài thuyết trình về ý kiến: “Trong số các di sản văn hóa, chỉ cần bảo vệ di tích lịch
sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh vì mang lại lợi ích kinh tế, còn di sản văn
hóa phi vật thể thì không cần bảo vệ”
Kính thưa quý thầy cô và các bạn!
Hôm nay, tôi xin trình bày quan điểm của mình về ý kiến cho rằng chỉ cần bảo vệ
di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh, vì đây là những nơi thu hút khách du
lịch, mang lại lợi ích kinh tế, còn các di sản văn hóa phi vật thể như múa náp, đờn ca
tài tử thì không cần thiết phải bảo vệ.
Trước tiên, tôi đồng ý rằng các di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh
có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, đặc biệt là ngành du lịch. Những địa
điểm này không chỉ giúp chúng ta bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc mà còn
là nguồn lực để thu hút khách du lịch, tạo ra doanh thu lớn cho địa phương. Tuy nhiên,
quan điểm cho rằng các di sản văn hóa phi vật thể không mang lại lợi ích kinh tế và
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
không cần bảo vệ là một quan điểm hạn chế.
Thứ nhất, các di sản văn hóa phi vật thể là linh hồn của văn hóa dân tộc. Chúng
không chỉ phản ánh đời sống tinh thần, phong tục, tập quán của một cộng đồng mà còn
là những giá trị quý báu được truyền lại qua nhiều thế hệ. Nếu chúng ta chỉ quan tâm
đến việc bảo vệ các di tích vật thể mà bỏ qua các di sản phi vật thể, thì văn hóa dân tộc
sẽ trở nên khô cằn, mất đi sự phong phú và đa dạng vốn có.
Thứ hai, dù không trực tiếp mang lại lợi ích kinh tế ngay lập tức, nhưng các di sản văn
hóa phi vật thể lại là một phần không thể thiếu trong việc phát triển du lịch bền vững.
Ví dụ, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật truyền thống như đờn ca tài tử hay múa náp
không chỉ là cách thu hút du khách mà còn tạo cơ hội cho người dân địa phương phát
triển kinh tế thông qua việc tổ chức các sự kiện văn hóa. Các loại hình nghệ thuật phi
vật thể cũng góp phần vào việc quảng bá hình ảnh địa phương, làm phong phú thêm
trải nghiệm của du khách.
Cuối cùng, việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể không chỉ vì lợi ích kinh tế trước
mắt mà còn vì trách nhiệm với các thế hệ tương lai. Những giá trị văn hóa này là tài
sản vô giá, chúng ta cần bảo vệ để đảm bảo rằng con cháu chúng ta sẽ còn được tiếp
tục học hỏi, gìn giữ và phát huy những giá trị ấy.
Tóm lại, cả di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đều có vai trò quan trọng trong việc
giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Chúng ta cần có sự quan tâm và bảo vệ toàn diện,
không chỉ vì lợi ích kinh tế mà còn vì sự phát triển bền vững của văn hóa Việt Nam.
Xin cảm ơn!
Bước 2: Hs làm việc tại nhà.
Bước 3: Gv hỗ trợ hs.
Bước 4: HS nộp sản phẩm cho GV ở tiết học sau. GV nhận xét, tổng kết.
5. Hoạt động 5: Tổng kết, đánh giá
a) Mục tiêu: Rút kinh nghiệm qua bài học.
b) Nội dung: GV và HS nêu ý kiến
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên đặt câu hỏi cho HS
? Em đã thu nhận được những gì qua bài học này?
? Em còn thắc mắc gì cần GV giải đáp?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS trả lời
B3: Báo cáo, thảo luận:
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV căn cứ câu trả lời của HS để bổ sung, điều chỉnh.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
IV. HỒ SƠ HỌC TẬP
1. Phiếu học số 1:
Câu hỏi
N1: Quan sát hình 5.1 và hình 5.2 /
trang 29 (GV trình chiếu hình ảnh)
và cho biết tên của di sản văn hóa
trong mỗi hình.
2. Phiếu học số 2:
Câu hỏi
N2: GV nêu yêu cầu HS đọc dữ liệu
Sgk/30 và trả lời các câu hỏi:
? Nêu tên một số di sản văn hóa ở
tỉnh Ninh Thuận?
3. Phiếu học số 3:
Câu hỏi
N3: Nêu các hoạt động bảo tồn,
phát huy giá trị di sản văn hóa ở
tỉnh Ninh Thuận?
4. Phiếu học số 4:
Câu hỏi
N4: Nêu ý nghĩa của các di sản văn
hóa đối với đời sống của người dân
ở Ninh Thuận.
-----------------o0o-----------------
Trả lời
Trả lời
Trả lời
Trả lời
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Phụ lục 1. Hình 5.2.
Lễ bỏ mả của người Raglai ở Ninh Thuận
Ninh Thuận là miền đất phong phú về lịch sử, văn hóa, đặc biệt là văn hóa
Chăm và Raglai. Trong 54 dân tộc Việt Nam, Raglai là tộc người chiếm tỷ lệ
thấp, nhưng lại có nền văn hóa đặc sắc, gắn với điều kiện môi sinh của cư dân
nông nghiệp nương rẫy Nam Trung Bộ.
Trong các nghi lễ vòng đời của người Raglai, Lễ bỏ mả được coi là nghi lễ
quan trọng nhất, đó là nghi thức chia tay vĩnh viễn giữa người sống và người chết,
để người chết được trở về thế giới vĩnh hằng.
Lễ Bỏ mả của người Raglai thể hiện tình cảm, trách nhiệm của người sống
đối với người chết, đồng thời thể hiện sự đền ơn đáp nghĩa công lao ông bà, báo
hiếu cha mẹ, biểu hiện tình làng nghĩa xóm gắn kết bền chặt.
Theo quan niệm của người Raglai, chưa làm Lễ bỏ mả là chưa cắt đứt mối
quan hệ linh hồn giữa người chết với người còn sống. Vì thế, trong suốt thời gian
này, người nhà phải qua lại thăm viếng, tiếp tế thức ăn, vật dụng cho người đã
khuất. Chỉ khi nào làm Lễ bỏ mả thì linh hồn người chết mới được siêu thoát và đi
về thế giới của ông bà tổ tiên.
Lễ bỏ mả được thực hiện từ năm thứ ba đến năm thứ năm, tùy theo điều kiện
và hoàn cảnh gia đình có thể tổ chức sớm hơn.
Lễ thường được tổ chức vào khoảng tháng ba, tháng tư dương lịch. Thời
gian tổ chức từ 3 - 5 ngày. Quy mô lễ hội diễn ra rộng lớn, thu hút cả làng và nhiều
làng khác đến tham gia.
Để chuẩn bị tổ chức Lễ bỏ mả và dựng mới nhà mồ có ka-go, gia đình phải
nhờ tới nhiều người cùng tham gia lo liệu. Những lễ vật và vật dụng được dùng
trong Lễ bỏ mả thường được gia đình người quá cố chuẩn bị trước hàng tháng,
gồm 3 mâm cúng: Mâm 1: Gà, cơm, rượu, 1 đôi đũa; Mâm 2: Đầu heo có gan, gà
luộc, cơm, rượu, chuối…; Mâm 3: Gà, cơm, rượu, thịt… Kago là thuyền được đẽo
từ thân gỗ nguyên khối, được chạm khắc đẹp. Kago là vật tượng trưng cho sự giàu
sang phú quí mà người sống làm để tặng cho người chết.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Nghi thức đặt Kago, vật tượng trưng cho sự giàu sang phú quí mà người sống làm
để tặng cho người chết
Theo phong tục, trong Lễ bỏ mả phải có 3 thày cúng, tượng trưng cho ba phần của
cơ thể: đầu, mình, chân. Thầy ở giữa gọi là vị Yanuh jalat có vai trò chỉ đường, chỉ
thức ăn, đồ uống...cho người quá cố
Thầy cúng trong Lễ bỏ mả phải có 3 người, biểu thị cho 3 phần của cơ thể:
đầu, mình, chân. Thầy cúng chính luôn đứng ở chính giữa hai người khác, gọi là vị
Yanuh jalat (người chỉ đường, chỉ thức ăn, đồ uống… cho ma). Cây “gậy thần”
(gai toah) được làm từ ngày có người chết, đến bây giờ ông Yanuh jalat mới đem
ra sử dụng.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Ngoài phần nghi lễ, Lễ bỏ mả thể hiện đặc sắc nét văn hóa của đồng bào
Raglai thông qua nhiều loại hình nghệ thuật như kiến trúc, điêu khắc, hội họa, âm
nhạc, múa, trình diễn... với mục đích tiễn đưa người chết về “thế giới bên kia”.
Nghi thức cúng tại nhà mồ của người Raglai
Năm 2018, Lễ Bỏ mả của người Raglai tại xã Phước Chiến, huyện Thuận
Bắc, tỉnh Ninh Thuận được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết
định số 4069/QĐ-BVHTTDL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc
gia. Ngoài công tác bảo tồn, tôn vinh các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, nâng
cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm đối với việc bảo tồn và lưu giữ các giá trị di
sản văn hóa, đây còn là lợi thế rất lớn để tỉnh Ninh Thuận phát triển du lịch tâm
linh tại địa phương./.
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
Quyết định số 4069/QĐ-BVHTTDL ngày 30/10/2018 của Bộ Văn hóa, Th ể thao & Du l ịch
THCS TRẦN QUỐC TOẢN.
GV: TRẦN THỊ LOAN.
GDĐP : LỚP: 9
 






Các ý kiến mới nhất